Piła taśmowa do drewna samoróbka: jak ją zbudować i jaki brzeszczot dobrać
Trak taśmowy możesz zbudować samodzielnie. Decydują średnica kół, prędkość i naciąg brzeszczotu oraz dobre osłony kół. Na podstawie doświadczeń naszych klientów pokazujemy, z czego składa się domowa piła taśmowa, jakie wymiary wybrać i jaki brzeszczot na nią założyć.
W skrócie
Czego potrzebuje trak taśmowy domowej roboty
Kto tnie drewno tylko kilka dni w roku, nie musi kupować maszyny za kilka, a nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Wielu naszych klientów zbudowało trak taśmowy samodzielnie. Na podstawie ich doświadczeń i tego, co wiemy o brzeszczotach, zebraliśmy, o czym pamiętać przy budowie piły taśmowej do drewna. Zdjęcia ich pilarek znajdziesz poniżej.
Budowa piły taśmowej: z czego się składa
Przejdź do:
Konstrukcja
Koła do piły taśmowej: średnica i z czego je zrobić
Brzeszczot przy każdym obiegu dwa razy się wygina i dwa razy prostuje. W ciągu godziny pracy to dziesiątki tysięcy zgięć. Im mniejsze koła, tym ostrzej brzeszczot się wygina i tym szybciej pęknie.
Średnica koła powinna być co najmniej 500× większa niż grubość brzeszczotu. To dolna granica: dla brzeszczotu 0,9 mm koła co najmniej 450 mm, klientom sprawdziły się koła 550 mm. Producenci brzeszczotów do kół mniejszych niż 610 mm zalecają najwyżej 0,9 mm, dlatego brzeszczoty 1,1 i 1,3 mm pasują na większe koła.
| Grubość brzeszczotu | Średnica kół co najmniej | Szerokości brzeszczotów RipperS |
|---|---|---|
| 0,9 mm | 450 mm | 27, 32, 34, 35 mm |
| 1,1 mm | 610 mm | 32, 34, 35, 38 mm |
| 1,3 mm | 650 mm | 38 mm |
Napęd i prędkość brzeszczotu
Traki taśmowe tną z prędkością 20–35 m/s. Drewno miękkie znosi wyższą prędkość, twarde niższą. Silnik musi mieć dość mocy, żeby brzeszczot w cięciu wyraźnie nie zwalniał. Klienci montują w domowych trakach silniki o mocy około 5 kW.
| Drewno | m/s | m/min |
|---|---|---|
| Miękkie (świerk, sosna, topola) | 25–35 | 1 500–2 100 |
| Twarde (dąb, buk, akacja) | 20–30 | 1 200–1 800 |
| Ustawienie uniwersalne | 25–30 | 1 500–1 800 |
Jak obliczyć koła pasowe
Prędkość brzeszczotu wynika ze średnicy koła i jego obrotów: obroty koła na minutę = prędkość brzeszczotu (m/s) × 60 ÷ (3,14 × średnica koła w metrach). Stosunek średnic kół pasowych to wtedy obroty silnika ÷ obroty koła.
Więcej o prędkości cięcia w artykule Ustawienie piły taśmowej do drewna.
Ustawienie
Naciąg brzeszczotu
Brzeszczot do traka napina się do naprężenia około 200 N/mm², a brzeszczoty RipperS do 170–210 N/mm². Przy obliczaniu pola przekroju uwzględnia się szerokość brzeszczotu pomniejszoną o wysokość zębów.
Za słabo napięty brzeszczot
Za mocno napięty brzeszczot
Bez miernika (orientacyjnie): przy wyłączonej maszynie brzeszczot powinien dać się ugiąć palcem w bok najwyżej o 3 mm, a w cięciu nie może pływać. Gdy brzeszczot pęknie, połóż go na równej podłodze zewnętrzną powierzchnią: jeśli końce uniosą się o więcej niż 10 mm, był za mocno napięty. Najdokładniej naciąg zmierzy miernik naciągu.
Jak rozpoznać i zmierzyć naciąg, opisujemy w artykule Jak ustawić naciąg brzeszczotu do piły taśmowej do drewna.
Prowadnice
Prowadnice utrzymują brzeszczot przy cięciu w jednej płaszczyźnie. Za to, żeby brzeszczot nie zsuwał się z kół, odpowiadają głównie prawidłowe pochylenie kół i naciąg, prowadnice są zabezpieczeniem. W domowych trakach są to zwykle rolki z kołnierzem albo rolki boczne z łożyskiem oporowym z tyłu.
Szczegółowy sposób ustawienia kół i prowadnic znajdziesz w artykule Ustawienie piły taśmowej do drewna.
Podnoszenie i posuw po szynach
Podnoszenie na linkach
Podnoszenie na prętach gwintowanych
Korbę wyposaż w kółko zębate, które wyznaczy stały skok, np. 1 ząb = 1 mm w górę lub w dół. Wysokość pokazuje linijka pomiarowa. Do grubości deski dolicz też rzaz brzeszczotu, przy RipperS około 2–3 mm. Zapadka trzyma piłę na ustawionej wysokości, drgania nie mogą jej samoczynnie opuszczać. Zanim zaczniesz cokolwiek robić pod piłą, podeprzyj ją, nie polegaj tylko na zapadce i linkach.
Chłodzenie i czyszczenie brzeszczotu
Brzeszczot
Jaki brzeszczot do domowego traka
Do kłód najczęściej stosuje się szerokie brzeszczoty o grubości 0,9 lub 1,1 mm z podziałką 1,1 TPI. Brzeszczot 1,1 mm jest sztywniejszy i lepiej trzyma się w cięciu, ale potrzebuje kół co najmniej 610 mm. Nasze brzeszczoty do traków RipperS PREMIUM mają hartowane zęby i tną drewno miękkie i twarde, suche i świeże.
Wymiary brzeszczotów RipperS PREMIUM
| Szerokość × grubość (mm) | TPI | Rozwarcie (mm) |
|---|---|---|
| 27 × 0,9 | 2 Hook | 1,9 |
| 32 × 0,9 · 34 × 0,9 · 35 × 0,9 | 1,1 HARD / SOFT | 2,0 / 2,3 |
| 32 × 1,1 · 34 × 1,1 · 35 × 1,1 · 38 × 1,1 | 1,1 HARD / SOFT | 2,2 / 2,5 |
| 38 × 1,3 | 1,1 HARD / SOFT | 2,4 / 2,7 |
Rzeczywisty rzaz jest o około 0,2 mm szerszy niż rozwarcie, bo brzeszczot w cięciu lekko drga.
Brzeszczoty RipperS od szerokości 32 mm jako jedyne nasze brzeszczoty do drewna można ponownie naostrzyć. Brzeszczotu 2 Hook (27 × 0,9 mm) naostrzyć się nie da.
Jak długi brzeszczot zamówić
Długość brzeszczotu orientacyjnie obliczysz z wymiarów piły: długość = 2 × rozstaw osi kół + 3,14 × średnica koła (oba koła tej samej wielkości). Średnicę mierz tam, gdzie na kole leży brzeszczot, a przy kole z oponą – po zewnętrznej powierzchni opony. Podczas napinania rozstaw osi się zmienia, dlatego licz z kołem napinającym w połowie jego zakresu przesuwu. Na koniec zmierz długość na gotowej pile.
Bezpieczeństwo
Osłony kół i bezpieczna praca
Brzeszczot może zsunąć się z koła albo pęknąć i wylecieć. Dlatego osłoń koła:
Z praktyki
Częste pytania
?Jaką średnicę kół wybrać?
Dla brzeszczotu 0,9 mm koła co najmniej 450 mm, lepiej 550 mm. Brzeszczot 1,1 mm potrzebuje kół co najmniej 610 mm, brzeszczot 1,3 mm co najmniej 650 mm. Na małych kołach brzeszczot wygina się ostrzej i pęka.
?Z jaką prędkością ma pracować brzeszczot?
Traki taśmowe tną z prędkością 20–35 m/s, najczęściej 25–30 m/s. Drewno miękkie znosi więcej, twarde mniej. Jak obliczyć prędkość, pokazujemy w części Napęd i prędkość brzeszczotu.
?Czy wystarczy słabszy silnik z przekładnią?
Przekładnia nie zwiększy mocy silnika, zmienia tylko obroty i moment obrotowy. Brzeszczot ma także w cięciu pracować z prędkością 20–35 m/s. Ze słabym silnikiem w twardej lub szerokiej kłodzie zwolni albo się zatrzyma. Dlatego klienci montują silniki o mocy około 5 kW.
?Jak napiąć brzeszczot bez miernika?
Przy wyłączonej maszynie brzeszczot powinien dać się ugiąć palcem w bok najwyżej o 3 mm, a w cięciu nie może pływać. Jeśli pęknięty brzeszczot na równej podłodze uniesie końce o więcej niż 10 mm, był za mocno napięty. Więcej w artykule Jak ustawić naciąg brzeszczotu do piły taśmowej do drewna.
?Jak długi brzeszczot zamówić?
Orientacyjnie 2 × rozstaw osi kół + 3,14 × średnica koła, z kołem napinającym w połowie zakresu przesuwu. Długość zmierz na pile, brzeszczot zgrzejemy na wymiar. Obliczenie długości
?Dlaczego brzeszczoty w domowej pile pękają?
Najczęściej przez małe koła, za mocny naciąg albo tylne łożysko, którego brzeszczot dotyka także na biegu jałowym. Przyczyny według miejsca pęknięcia znajdziesz w artykule Dlaczego pękają brzeszczoty do pił taśmowych do drewna.
Masz własne doświadczenia z budową piły taśmowej domowej roboty? Podziel się nimi w dyskusji pod artykułem. Na pytania chętnie odpowiemy też pod adresem info@simonds.pl.
Szanowny Panie Prendin, dziękuję za zapytanie. Jeśli szerokość kół zamachowych wynosi faktycznie 140 mm, a średnica 1300 mm, jest to piła do traków o dużych rozmiarach. W przypadku maszyn tego typu zazwyczaj stosuje się brzeszczoty taśmowe o szerokości około 160 mm i grubości 1,3 mm.
Niestety, nie produkujemy tak szerokich brzeszczotów. W przypadku tego typu produktu polecam skontaktować się z naszą firmą siostrzaną Dudr Tools s.r.o., która specjalizuje się właśnie w tym segmencie. Więcej informacji można znaleźć na ich stronie internetowej: www.dudr.cz
Dziękuję za zrozumienie i serdecznie pozdrawiam.
Pavel Dudr
Dzień dobry, dziękujemy za pytanie. Przekrój taśmy piły będzie nieco mniejszy, ponieważ od szerokości należy odjąć wysokość zębów około 5 mm. W warunkach domowych zalecamy napinanie taśmy piły w taki sposób, aby nie pływała w cięciu. A potem, jeśli rozerwaną taśmę położysz na podłodze i końce taśmy piły się podniosą, oznacza to, że była zbyt mocno napięta.
Z poważaniem, Pavel Dudr
Dzień dobry, takie rzeczy oferują firmy Řetězy Olomouc lub TYMA.
Generalnie jako alternatywę szukałbym płaskich kół pasowych lub kół ze starych maszyn rolniczych.
Dzień dobry, zakładam, że jest to piła do tekstyliów z trzema kołami. Jeśli można ustawić prędkość taśmy na około 900 metrów na minutę, to prawdopodobnie tak. Wtedy prawdopodobnie zależy to od sztywności piły, w końcu potrzebujesz większej sztywności do drewna niż do tekstyliów, a także np. zużycia niektórych części, takich jak prowadnice wsporcze. Trociny prawdopodobnie pozostaną w maszynie, jeśli nie ma odsysania, więc się z tym licz. Zastanawiam się również, czy koła są klasycznymi aluminiowymi z gumową taśmą, miejmy nadzieję, że nie np. plastikowymi, aby ich nie uszkodzić. Nie zapomnij, jeśli tak, wybrać grubość taśmy tylko 0,6 mm, jeśli koła mają np. tylko 300 mm średnicy (grubość taśmy = średnica koła / 500). Jeśli piła taśmowa ma 3 koła napędzane, taśma piły zgina się i prostuje na kołach 3 razy na cykl, a przez to grubsza taśma może pęknąć.
Powodzenia w eksperymentach ;-), pozdrawiam Pavel Dudr
Dzień dobry, dziękujemy za zapytanie. Poprzez przekładnię stracisz moc, a potrzebujesz prędkości taśmy piły co najmniej 15 m/s, aby taśma piły nie zatrzymała się w cięciu. Jednak prawdą jest, że być może najmniejsza piła taśmowa do kłód Holzmann BBS350 ma silnik 2,2 kW, ma tylko 14 m/s prędkości. Jednak ta piła ma szerokość taśmy tylko 19x0,9 mm, a przy tej szerokości nie można uzyskać większego podziałki zębów niż 2 zęby na cal, więc można ciąć tylko bardzo małe kłody. Poleciłbym rozważyć taśmę piły o szerokości co najmniej 32x0,9, gdzie dostępna jest również standardowa podziałka do kłód 1,1 TPI (podziałka ok. 22 mm). A jeśli spojrzysz w internecie, na przykład w piły taśmowe do kłód marki LUMAG, moc jest wybierana od 4 do 7,5 kW.
Mam nadzieję, że trochę pomogłem, nie zajmujemy się produkcją maszyn... Dziękuję, powodzenia. Pozdrawiam, Pavel Dudr
Dzień dobry, mamy artykuł na ten temat https://www.simonds.pl/informacje-techniczne-i-rady/jak-nastawic-napiecie-pily-tasmowej-do-metalu
Ogólnie rzecz biorąc, taśma musi być naciągnięta „mocno", ale nadal być możliwa do lekkiego przesunięcia o 2-3 mm.
Dzień dobry, dziękujemy za trafną uwagę. Odnośnie osłon mają Państwo rację, zapomnieliśmy o tym wspomnieć w artykule (postaramy się to naprawić).
O osłonach rozmawiałem z Panem, który zbudował zieloną piłę na zdjęciu. Powiedział, że jego osłona jest dla niego wystarczająca i odpowiednia. Oczywiście podchodzi do maszyny z szacunkiem i nikt inny nie kręci się wokół piły. Opisał swoje doświadczenie, że zerwana taśma zawsze leci w tym samym kierunku co koło napędowe. Ważne jest również, aby osłona była zagięta w dół w górnej części blisko koła napędowego, aby taśma nie wylatywała na zewnątrz, lecz opadała w kierunku ziemi. Jeśli można tak powiedzieć, taśma piły zostaje w drewnie. A gdy taśma przypadkowo spadnie z kół (ześlizgnie się), pozostaje w górnej osłonie (właśnie z tego powodu osłona sięga wystarczająco nisko).
Ponadto Pan ma zasadę, że nikt nie stoi ani nie przechodzi obok piły podczas cięcia. Jeśli usuwa odcięte deski, ma piłę z przodu i usuwa deski od tyłu. Jeśli ma pomocnika, tnie drewno przed piłą, ale dopiero gdy piła jest wystarczająco daleko z tyłu (jak widać na zdjęciach – jego piła porusza się po „szynach“). Wspomniał również, że taśma zsunęła mu się podczas regulacji i zerwała podczas cięcia. Jednak nigdy nie zdarzyło mu się, aby taśma zerwała się lub zsunęła z kół, gdy piła jest nieruchoma i pracuje na biegu jałowym.
Niektórzy ludzie mają wszystkie koła i taśmę osłonięte, ale nie jest to częsty widok. W każdym razie bezpieczeństwo jest zawsze na pierwszym miejscu – do każdej takiej maszyny należy podchodzić z szacunkiem raz za razem...
Tak, dostarczamy taśmy do pił, spawane na miarę i ostrzone do drewna miękkiego (SOFT) lub twardego (HARD). Prosimy zamawiać z wyprzedzeniem – zajmuje to więcej czasu, ponieważ ostrzymy i napinamy taśmy dopiero po spawaniu na miarę. Prosimy o przesłanie zdjęcia Państwa piły, jak rozwiązaliście jej konstrukcję i osłony (e-mail info@simonds.cz). Chętnie opublikujemy zdjęcia (także dla innych), aby ludzie mieli inspirację ;-).
Dziękuję, powodzenia.
Z poważaniem,
Pavel Dudr