Cięcie na pile taśmowej do metalu: jaką prędkość brzeszczotu ustawić?
Prędkość brzeszczotu do piły taśmowej do metalu dobierasz do materiału: stal konstrukcyjną tnij przy około 50–100 m/min, nierdzewną przy 30–40 m/min, a aluminium, miedź i mosiądz tak szybko, jak pozwala pilarka. Poniżej tabela prędkości cięcia, obliczenie z obrotów koła, prędkości popularnych pilarek i kontrola po wiórach.
Prędkość brzeszczotu, czyli prędkość cięcia, podaje się w metrach na minutę (m/min). Brzeszczoty do metalu pracują dużo wolniej niż brzeszczoty do drewna: ząb musi zdążyć wgryźć się w materiał i zdjąć wiór. Sprzedajemy bimetalowe brzeszczoty do piły taśmowej do metalu i to ich dotyczą wartości w artykule.
50–100 m/min
Stal konstrukcyjna
Zwykła stal S235 (St 37), profile, rury i pręty pełne. Im większy przekrój, tym wolniej.
30–40 m/min
Stal nierdzewna
Stale nierdzewne i twarde wymagają niskiej prędkości, równego posuwu i chłodzenia.
maksimum
Alu, miedź, mosiądz
Aluminium, miedź i mosiądz są miękkie i znoszą najwyższą prędkość, jaką osiąga twoja pilarka.
Zasada: miękki materiał tnij szybciej, twardy wolniej, a duży przekrój nieco wolniej niż cienki. Czy prędkość jest dobra, najłatwiej poznasz po wiórach.
Tabela
Prędkość cięcia według materiału
Wartości dotyczą brzeszczotu bimetalowego i przekroju około 100 mm. Cienki materiał zniesie prędkość wyższą o około 10–15%, przekrój 200 mm i większy – niższą o około 10–15%.
Dla aluminium, miedzi i mosiądzu producenci brzeszczotów podają nawet setki m/min. Typowe pilarki do metalu osiągają jednak najwyżej 80–144 m/min, dlatego ustaw najwyższą prędkość swojej pilarki.
Prędkość dla konkretnego gatunku stali według numeru materiału znajdziesz w szczegółowej tabeli na końcu artykułu.
Twoja pilarka
Jaką prędkość ma twoja pilarka
Prędkość ustawia się na pilarce zwykle na jeden z trzech sposobów:
Prędkości popularnych pilarek
| Pilarka | Prędkość cięcia | Brzeszczoty |
|---|---|---|
| Parkside PMB 1100 B2 | 0–144 m/min (płynnie) | pasujące brzeszczoty |
| Scheppach MBS 1100 | 42–144 m/min (płynnie) | pasujące brzeszczoty |
| Femi ABS NG120 / NG160 | 35–80 m/min (płynnie) | NG120, NG160 |
| Bomar Ergonomic 320.250 DG | 40 / 80 m/min (2 prędkości, z falownikiem 20–120 m/min) | pasujące brzeszczoty |
| Pilous ARG 220 | 40 / 80 m/min (2 prędkości, z falownikiem 15–90 m/min) | pasujące brzeszczoty |
| Pilous ARG 235 / ARG 260 | 35 / 70 m/min (2 prędkości, z falownikiem 15–90 m/min) | 235, 260 |
| Holzmann BS128HDR (400 V) | 23 / 33 / 56 m/min (3 prędkości) | pasujące brzeszczoty |
Na podstawie instrukcji i stron producentów. Starsze wersje tej samej pilarki mogą mieć inne prędkości – sprawdź je w instrukcji albo na tabliczce znamionowej maszyny.
Jak obliczyć i zmierzyć prędkość
Jeśli nie znajdziesz prędkości w instrukcji, oblicz ją ze średnicy koła i z liczby obrotów koła na minutę:
Jeszcze prościej jest prędkość zmierzyć. Stoperem zmierz czas, w jakim zgrzew na brzeszczocie dziesięć razy minie to samo miejsce. Długość brzeszczotu pomnóż przez dziesięć i podziel przez czas w sekundach, a wynik pomnóż przez 60.
Niektóre pilarki podają prędkość w metrach na sekundę: 1 m/s = 60 m/min, więc 2,4 m/s = 144 m/min. Podczas pomiaru nie zdejmuj osłon i trzymaj ręce z dala od brzeszczotu.
Kontrola
Po wiórach poznasz, czy prędkość jest dobra
Podczas cięcia przyjrzyj się wiórom. Pokażą, czy prędkość brzeszczotu i docisk (posuw) są do siebie dobrze dobrane:
Za szybko czy za wolno?
Za wysoka prędkość
Za niska prędkość
Inne przyczyny wyłamanych zębów i pękniętych brzeszczotów opisuje artykuł Dlaczego pękają piły taśmowe do metalu.
Nowy brzeszczot
Najpierw dotrzyj nowy brzeszczot
Nowy brzeszczot ma bardzo ostre wierzchołki zębów. Przez pierwsze 15–20 minut tnij miękki pełny materiał z dociskiem zmniejszonym mniej więcej o połowę i z prędkością nieco niższą niż zwykle, około 70–80%. Wióry powinny być drobne. Potem stopniowo zwiększaj prędkość i docisk. Szczegóły w artykule Proces docierania taśmy tnącej do metalu.
Chłodzenie
Pilarka nie ma chłodzenia? Chłodź brzeszczot ręcznie emulsją, olejem albo przynajmniej wodą. Więcej w artykule Chłodziwo do przecinarek do metalu.
Jaki brzeszczot do jakiego materiału
| Seria | Do czego |
|---|---|
| EPIC GP | zwykła stal konstrukcyjna, materiał pełny i profile |
| SBX | profile zamknięte i otwarte, pakiety; ząb odporny na uderzenia |
| SiClone | stal nierdzewna i narzędziowa, materiał pełny lub grubościenny |
| XP | stale twarde i ciągliwe, narzędziowe i nierdzewne, żeliwo |
Podziałkę zębów dobierasz do przekroju, zob. Jak dobrać brzeszczot do piły taśmowej do metalu.
Najczęściej zadawane pytania
?Jaką prędkość ustawić do stali nierdzewnej?
30–40 m/min, z chłodzeniem i stałym dociskiem. Na pilarce z dwiema prędkościami wybierz niższą.
?Pilarka ma tylko jedną prędkość. Co wtedy?
Prędkości nie zmienisz, ale cięcie dostroisz dociskiem i podziałką zębów. Przy twardych materiałach zmniejsz docisk i chłodź. Czy jest dobrze, poznasz po wiórach.
?Jak sprawdzić prędkość, jeśli nie jest podana na pilarce?
Oblicz ją ze średnicy koła i obrotów albo zmierz stoperem obieg zgrzewu. Opis znajdziesz wyżej w artykule.
?Jaki brzeszczot do Parkside PMB 1100 B2?
Wymiar 1140 × 13 × 0,65 mm, do typowych profili i cieńszego materiału najczęściej podziałka 10/14 TPI. Wszystko o brzeszczotach do tej pilarki znajdziesz w artykule Piła taśmowa do metalu PARKSIDE z Lidla.
Szczegóły
Prędkość według numeru materiału
Brzeszczot bimetalowy, przekrój około 100 mm. Szukaj według oznaczenia DIN albo numeru materiału (W.Nr.).
| Grupa | Gatunek | Numer materiału | m/min |
|---|---|---|---|
| Stale konstrukcyjne | St 37-2 (S235JR) | 1.0037 | 80–100 |
| St 50-2 (E295) | 1.0050 | 60–85 | |
| St 60-2 (E335) | 1.0060 | 50–70 | |
| Stale do nawęglania | C 10 | 1.0301 | 80–100 |
| 14 NiCr 14 | 1.5752 | 40–55 | |
| 21 NiCrMo 2 | 1.6523 | 50–60 | |
| 16 MnCr 5 | 1.7131 | 40–60 | |
| Stale automatowe | 9 S 20 | 1.0711 | 80–120 |
| 45 S 20 | 1.0727 | 80–120 | |
| Stale do ulepszania cieplnego | C 45 | 1.0503 | 60–70 |
| 40 Mn 4 | 1.1157 | 60–70 | |
| 36 NiCr 6 | 1.5710 | 60–70 | |
| 34 CrNiMo 6 | 1.6582 | 50–65 | |
| 42 CrMo 4 | 1.7225 | 50–65 | |
| Stale łożyskowe | 100 Cr 6 | 1.3505 | 35–50 |
| 100 CrMn 6 | 1.3520 | 35–50 | |
| Stale sprężynowe | 65 Si 7 | 1.5028 | 45–60 |
| 50 CrV 4 | 1.8159 | 45–60 | |
| Stale narzędziowe | C 125 W | 1.1563 | 40–60 |
| C 75 W | 1.1750 | 40–60 | |
| Stale narzędziowe do pracy na zimno | 125 Cr 1 | 1.2002 | 40–50 |
| X 210 Cr 12 | 1.2080 | 30–40 | |
| X 155 CrVMo 12 1 | 1.2379 | 30–40 | |
| X 42 Cr 13 | 1.2083 | 35–45 | |
| X 165 CrV 12 | 1.2201 | 30–45 | |
| 100 CrMo 5 | 1.2303 | 30–50 | |
| X 32 CrMoV 3 3 | 1.2365 | 45–60 | |
| 45 WCrV 7 | 1.2542 | 40–50 | |
| Stale narzędziowe do pracy na gorąco | 56 NiCrMoV 7 | 1.2714 | 40–50 |
| Stale szybkotnące | S 6-5-2-5 (E Mo5 Co5) | 1.3243 | 35–45 |
| S 2-10-1-8 (M 42) | 1.3247 | 35–45 | |
| S 6-5-2 (DMo5) | 1.3343 | 35–45 | |
| Stale zaworowe | X 45 CrSi 9 3 | 1.4718 | 30–45 |
| X 45 CrNiW 18 9 | 1.4873 | 30–40 | |
| Stale żarowytrzymałe | X 20 CrMoV 12 1 | 1.4922 | 10–30 |
| X 5 NiCrTi 26 15 | 1.4980 | 10–30 | |
| Stale żaroodporne | X 10 CrSi 6 | 1.4712 | 15–25 |
| X 10 CrAl 18 | 1.4742 | 15–25 | |
| X 15 CrNiSi 25 20 | 1.4841 | 15–25 | |
| Stale nierdzewne | X 5 CrNi 18 10 (AISI 304) | 1.4301 | 30–40 |
| X 6 CrNiMoTi 17 12 2 (AISI 316Ti) | 1.4571 | 30–40 | |
| Staliwo | GS-38 | 1.0420 | 40–60 |
| GS-60 | 1.0558 | 40–60 | |
| Żeliwo szare i sferoidalne | GG-15 | 0.6015 | 30–60 |
| GG-30 | 0.6030 | 30–60 | |
| GGG-50 | 0.7050 | 30–60 | |
| GTW-40-05 | 0.8040 | 30–60 | |
| GTS-65-02 | 0.8165 | 30–60 | |
| Miedź i mosiądz | E-Cu58 (Cu-ETP) | 2.0065 | 100–400* |
| CuZn 31 Si 1 | 2.0490 | 100–400* | |
| Brązy aluminiowe | CuAl 8 | 2.0920 | 35–50 |
| CuAl 10 Fe 3 Mn 2 | 2.0936 | 35–50 | |
| Brązy cynowe | CuSn 6 | 2.1020 | 80–150 |
| CuSn 6 Zn 6 | 2.1080 | 80–150 | |
| Spiż (odlewy) | G-CuSn 10 Zn | 2.1086 | 50–100 |
| G-CuSn 5 ZnPb | 2.1096 | 50–100 | |
| Stopy niklu | NiCr 20 TiAl | 2.4631 | 10–25 |
| Aluminium i jego stopy | Al 99,5 | 3.0255 | 80–800* |
| AlMgSiPb | 3.0615 | 80–800* | |
| G-AlSi 5 Mg | 3.2341 | 80–800* | |
| Tytan i jego stopy | Ti 99,5 (Grade 1) | 3.7025 | 10–20 |
| TiAl 6 V 4 | 3.7165 | 10–20 | |
| Tworzywa termoplastyczne | PVC | – | 100–400 |
| Teflon, Hostalen T | – | 100–400 | |
| Kompozyty | Resitex | – | 50–300 |
| Novotex | – | 50–300 |
* Aluminium, miedź i mosiądz: producenci brzeszczotów podają nawet setki m/min. Typowe pilarki do metalu osiągają najwyżej 80–144 m/min, więc ustaw najwyższą prędkość pilarki.
Dzień dobry, tak drobny podział zębów (TPI 14/18) oferujemy tylko w grubości 0,5 mm, konkretnie jako EPIC GP 1140 × 13 × 0,5 mm TPI 14/18. Jednakże, zalecamy wypróbować również taśmę EPIC GP 1140 × 13 × 0,65 mm TPI 10/14. Do Parkside PBM 1100 B2 zazwyczaj stosuje się podziały TPI 10/14, 8/12 lub 6/10. Mówiąc między nami: TPI 14/18 to bardzo drobny podział i nadaje się przede wszystkim do bardzo cienkich przekrojów. Idealnie byłoby, gdyby jednocześnie w cięciu znajdowało się około 6–12 zębów. Jeśli jest ich na przykład 20, często dochodzi do wykruszenia zębów.
Z TPI 14/18 optymalnie: materiał pełny do około 10 mm średnicy, dla profili grubość ścianki około 2 mm.
Uwaga, na przykład podczas wykańczania profilu kwadratowego (np. 30 × 30 mm): na końcu nagle przecina się pełny przekrój 30 mm – i w ten sposób szybko angażuje się 20 zębów.
Właściwy dobór podziału zębów może zaoszczędzić dużo czasu i kosztów. Dlatego zalecamy wypróbowanie i porównanie kilku podziałów.
Jeśli napiszą Państwo, jakie wymiary tną, chętnie polecimy odpowiedni podział zębów.
Z poważaniem
Zespół Dudr Saw